Interpelacja w sprawie waloryzacji kaucji mieszkaniowych wpłaconych przed 12 listopada 1994 r.

   Szanowny Panie Premierze! Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 października 2000 r. uznającym za niezgodne z Konstytucją RP zapisy art. 62 ówczesnej ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych w zakresie, w jakim przepis ten wyklucza możliwość waloryzacji kaucji mieszkaniowej, przepis ten utracił moc obowiązującą. 10 lipca 2001 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego. Stosownie do art. 36 tej ustawy kaucja wpłacona przez najemcę przed dniem 12 listopada 1994 r. pomniejszona o ewentualne należności wynajmującego z tytułu najmu podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu lub nabycia jego własności przez najemcę. Ustawodawca nie wprowadził zatem szczególnych regulacji określających zasady waloryzacji wpłaconych przed laty kaucji. Zgodnie z pismem Rzecznika Praw Obywatelskich otwarta jest droga do dochodzenia przed sądem waloryzacji kaucji na podstawie art. 3581 § 3 K.c. (o ile oczywiście strony nie osiągną porozumienia co do wysokości zwracanej kaucji). Przepis art. 3581 § 3 K.c. nie wskazuje miernika, według którego ma nastąpić waloryzacja, a art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów nie wyłącza waloryzacji wpłaconej przed dniem 12 listopada 1994 r. kaucji w oparciu o przepis art. 3581 § 3 K.c., który mówi, że w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie.

   W związku z powyższym proszę Pana Premiera o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy Rząd przewiduje nowelizację art. 36 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego lub nowelizację art. 3581 § 3 Kodeksu cywilnego i szczegółowe określenie miernika, według którego następować ma waloryzacja kaucji mieszkaniowych wpłaconych przed dniem 12 listopada 1994 r.?

   W przypadku nieustalenia takiego miernika sądy powszechne mogą bowiem orzekać różną wysokość waloryzacji w podobnych przypadkach, co może skutkować poważnymi uszczerbkami w budżetach gmin zobowiązanych wyrokiem sądu do wypłaty zwaloryzowanej kaucji. Brak ustawowego uregulowania tej kwestii powoduje, że np. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w Mielcu proponuje zwrot kaucji mieszkaniowej wpłaconej w roku 1964 w wysokości 1.45 zł, w żaden sposób nie uwzględniając zmian siły nabywczej pieniądza i odrzucając wszelkie próby porozumienia podejmowane przez najemcę, jako podstawę podając wypowiedź Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu, który orzekł, że zarządca nie jest zobowiązany do waloryzacji kaucji mieszkaniowych. Obecny stan prawny może także spowodować, że sądy orzekać będą dwa razy w tej samej sprawie: najpierw odpowiadając na pytanie zarządcy, a następnie orzekając w procesie cywilnym, który mogą wytoczyć najemcy zgodnie z art. 3581 § 3 K.c.

   Z poważaniem

   Poseł Krystyna Skowrońska

   Warszawa, dnia 14 stycznia 2005 r.